Betekenisloze woorden, inwijding en 7 leugens

Hoor de wind waait door de bomen... Is het een snijdende kou of de Geest die ritselt? Deze week: waarom avondmaal meer aandacht verdient en de 7 leugens van deze tijd.

‘6 7’ (spreek uit als: Six Seven) is het Engelse ‘woord’ van het jaar onder kinderen en tieners. Ook in België is dat zo. Het zal niemand verbazen als dat straks ook in Nederland zo is, omdat het ook hier populair is.

Wat betekent het?

Niemand weet het.

Het betekent namelijk niets.

Apart toch?

Niet voor kinderen. Die houden van raadselachtige dingen die niets betekenen, maar waarvan volwassenen hun hersens gaan kraken.

Ondertussen is er een gereformeerd kerkverband gescheurd. De Zonde van Jerobeam noemde onder andere professor Maarten Kater dit in een artikel in het ND.

Opnieuw: wat betekent het?

Jerobeam was de eerste koning van het Tienstammenrijk. Hij creëerde een concurrerend religieus systeem en scheurde af van het verenigde Israël zoals het onder de koningen David en Salomo was.

Bijzonder tragisch dat dit in onze tijd gebeurt. Niet in de laatste plaats voor het missionaire getuigenis in deze wereld vol leegte. Jezus, in Johannes 17: laat hen allen één zijn, opdat de wereld gelooft dat U Mij gezonden heeft.

Wat hebben nog meer splintergroepen te zeggen in een wereld van ‘Echte Liefde is te Koop’? En raakt er nu een balans kwijt die niemand goed doet, zoals een CGK-predikant verwoord in het ND?

Tip 1: Luister naar onze oudste broeders en zusters

Nelleke: 5 december-tip! (Alhoewel, het is niet alleen rond sinterklaastijd goed om wat Roomse invloeden toe te laten.) Ik ben onder de indruk van de beweging die de leiders van onze Rooms Katholieke en Orthodoxe broeders en zusters maken. Openlijk, in daden en woorden, op weg naar herstel van de eenheid tussen beide zusterkerken. De Paus riep kerkleiders op om missionair te zijn. ‘Verdeeldheid onder christenen vormt een hindernis voor hun getuigenis.’

Lees hier de prachtige toespraak van Paus Leo XIV die hij hield tijdens zijn bezoek aan de Sint Joriskathedraal in Istanbul.

Tip 2: Inwijding in de Maaltijd van de Heer

Daan: Afgelopen week behandelde ik met 13-16 jarigen het Heilig Avondmaal tijdens de catechese in de hervormde gemeente waar ik deel van ben. In onze gemeente ga je pas na het doen van belijdenis aan het avondmaal. Het was boeiend, maar ook een soort hypothetisch gesprek. Zo van: ooit is dit voor jullie van toepassing. Het was een soort mix van nieuwsgierigheid, grote afstand en hoge drempel. Ook merk ik dat (oudere) jongeren die ik ontmoet nog niet zoveel urgentie voelen om belijdenis te gaan doen. Geloven kan altijd meer en beter, is het idee. Geloof ik wel genoeg?

Ik geloof dat het Heilig Avondmaal vieren belangrijk is. En ook nodig voor ons geestelijke leven. Ik sta daarin in de lijn van Calvijn (Christus is door de Geest werkelijk present in het Avondmaal, het is geestelijk voedsel). Ook geloof ik dat de doop een bepalend moment is om kind van God te worden en deel te worden van Gods verbond. Waarom zouden kinderen dan moeten wachten tot ze (bijna) volwassen zijn om deel te nemen aan de verbondsmaaltijd? Want: ik zie ook dat het Heilig Avondmaal helemaal in de marges van het christelijke besef zit bij jongeren.

Nelleke: Juist bij jongere tieners, 10 tot 13 jaar, merk ik vaak verlangen om deel te nemen aan het avondmaal. ‘Ik geloof ook dat Jezus voor mij gestorven en opgestaan is. Waarom mag ik niet meedoen? Hoor ik er niet bij?’ In kerken waar het avondmaal open is voor kinderen, is dit de leeftijd waarop avondmaalscatechese goed aanslaat en deze tieners ingewijd en ingeleid kunnen worden in dit sacrament. Alleen ontbreekt er in onze Protestantse liturgie een markering van dit moment.

Zou het, ook in een tijd waarin - wat ons betreft - belichaming van het christelijke geloof belangrijker zou moeten worden (juist ook door de digitale tijd waarin we leven) niet zo kunnen zijn dat in protestantse kerken het doen van belijdenis wordt opgeknipt? Kinderen stap voor stap inwijden. Zoals in de RKK. Bijvoorbeeld: als kinderen zeven worden ‘een eerste avondmaal’ - met onderwijs daarbij - en dan toewerken naar het doen van belijdenis, het nemen van eigen verantwoordelijkheid voor geloof, het beantwoorden van de doop en het door de Geest bekrachtigd worden. En daarbij hoef je niet tot je achttiende te wachten. Opnieuw een moment om als ritueel goed vorm te geven. Echt markeringsmomenten in het kerkelijke leven en in het geloof.

Wij zijn niet de eerste die hiervoor pleiten. Jos de Kock pleit al langer voor meer ‘liturgische mijlpalen’ tussen doop en belijdenis. Betekenisvolle overgangsmomenten, markering van bijvoorbeeld een eerste keer avondmaal vieren. Dit helpt enorm bij het leren geloven. In veel gemeenten zal het lastig zijn om dit in te voeren gezien de wisselende verhouding tot het Avondmaal. Dit soort liturgische, gewijde momenten missen we in de Protestantse traditie. Maar ze zijn wel belangrijk in het kader van initiatie momenten, inwijding in het avondmaal, het er niet lichtzinnig mee omgaan én de noodzaak van geestelijke voeding in de vorm van brood en wijn. Blijvend nadenken over inwijding is ook relevant voor gemeenten die avondmaal vieren met kinderen.

Wil je de diepte in? Lees dit artikel van Jos de Kock en Ronelle Sonnenberg over hoe deelname aan het avondmaal bijdraagt aan het religieus leren van jongeren.

Tip 3: The Body teaches the Soul

Daan: Het ging al even over het belang van het lichamelijke in het Heilig Avondmaal. Justin Whitmel Earley schreef het boek The Body teaches the Soul over lichamelijke praktijken die juist de ziel helpen vormen. Een belangrijk thema. Een fragment van een een review de website The Gospel Coalition met een goede toevoeging:

Earley makes a concerted effort to bring the body, spirit, and soul together to help Christians navigate life. When accompanied by a substantial emphasis on the gospel, The Body Teaches the Soul will benefit Christians seeking to improve their physical health.

→ Review van dit boek op de site van The Gospel Coalition

Tip 4: Zeven leugens van onze tijd

1. Jij bepaalt je eigen waarheid

2. Je bent genoeg

3. Je leeft maar één keer

4. Zelfliefde kan je redden

5. Volg je hart

6. Succes brengt je vervulling

7. Jij bent de creator van je leven

Dit zijn zeven leugens die Laurentine van Landeghem uitleefde. Ze ging eronder gebukt. Totdat ze het evangelie van Jezus Christus leerde kennen en ze leerde wat echte vrijheid betekent. Nu heeft ze een boek geschreven waarin ze deze zeven leugens weerwoord geeft vanuit de Bijbel. Aanrader.

→ Meer over het boek De Leugens die we graag Geloven

Tip 5: Sinterstiltemoment

Genoeg van alle drukte? Neem dan even de tijd voor dit meditatieve Sinterstiltemoment.

Bedacht en gemaakt door Pieter-Jan Rodenburg.

Tot de volgende!