# 11 Een gigantisch sociaal experiment met onze jeugd en vier andere tips

De Verspieders hebben hun format aangescherpt. Wees niet bang, we blijven verkennen hoe kerk en geloof zich op onverwachte manieren een weg banen door de tijd. Check nu onze nieuwe stijl.

Na weer een begeesterde wekelijkse vergadering van De Verspieders, hebben we besloten onze nieuwsbrief iets anders op te zetten. Vanaf nu krijg je elke week een mail van ons. Op vrijdag 12.00 uur. Elke week ontvang je een nieuwsbrief in een vast format met vijf tips. Niet vier, niet zes. Nee, vijf. De tips hebben niet per se onderlinge samenhang, maar we laten daarmee iets van de goede vruchten én de reuzen zien die wij op onze verkenningstochten tegen zijn gekomen wat betreft kerk en geloof in deze wereld. Eén keer per maand pakken we meer uit. We schrijven dan een kneitergoed essay over een trend die echt verdieping nodig heeft wat ons betreft. Altijd constructief kritisch.

Voor nu starten we met onze vijf tips.

Tip 1: Een gigantisch risicovol sociaal experiment met onze jeugd

Daan: dit studiejaar schrijf ik een scriptie voor mijn studie theologie. Ik zou dat graag willen doen over AI-companions in relatie tot de vorming van christelijke adolescenten. Veel tieners voeren al therapeutische gesprekken met AI-bots en gaan vriendschappen aan. Op de website After Babel, van oa. Jonathan Haidt, bekend van het boek Generatie Angststoornis, is een interessante post verschenen hierover: Artificial Intimacy: The Next Giant Social Experiment on Young Minds. Welke gevolgen heeft dit voor de kerk? Hoe begeleid je jongeren? AI bots geven je terug wat je erin stopt. Sommigen zullen erdoor naar de kerk komen (De Nieuwe Kerk Utrecht kent al een aantal van zulke verhalen), anderen worden misschien versterkt in suïcidale gedachten… En wat betekent AI companionship voor de vaardigheid echte relaties aan te gaan, met mensen die niet zo soepel in omgang zijn als een AI-bot?

→ Lees het artikel op After Babel

Tip 2: Filmessay: waarom het liberalisme zich de nek omdraait

Henk-Jan: Ik kauw al dagen op dit video-essay van mijn favoriete YouTube kanaal Like Stories of Old. Het wordt gemaakt door een Nederlander die weergaloos filmkritiek, cultuurfilosofie en een vleugje religie weet te combineren. Zijn voice-over stem vinden sommigen wat onprettig, maar laat dat je niet weerhouden te kijken.

Cruciale gedachte: het liberalisme is zichzelf de nek aan het omdraaien doordat het elke will to power (Nietzsche) verdacht gemaakt heeft. Het spreekt mooie woorden, maar durft niet werkelijk inhoud en vorm te geven aan een nieuwe toekomst, terwijl iedereen voelt dat het zacht gezegd piept en kraakt in onze samenlevingen. Volgens mij is het een cruciaal element om te begrijpen waarom zoveel mensen in onze samenleving zich afkeren van een liberale orde.

Conclusie van het essay: we hebben betere, dappere liberalen nodig. Ik zou hem doortrekken en zeggen: we hebben betere, dappere christenen nodig die in dit vacuüm een stevig, concreet christelijk sociaal verhaal neerzetten.

→ Bekijk het filmessay

Tip 3: Wordt naar de kerk gaan een mannending?

Nelleke: Waar pakweg tien jaar geleden nog zorgen waren over de feminisering en verlinksing van de kerk, lijkt de balans nu weer de andere kant op te slaan. Engelse en Amerikaanse onderzoeken laten zien dat het vooral jonge mannen zijn die de opleving van kerkgang onder GenZ veroorzaken. Ook in Nederland lijkt interesse in het christelijk geloof en de kerk vaak gepaard te gaan met conservatieve waarden en een hang naar traditionele patronen - iets wat blijkbaar vooral voor jonge mannen aantrekkelijk is. De nieuwste aflevering van The Surprising Rebirth of Belief in God-podcast maakte me bij vlagen verdrietig. De verhalen van zoveel GenZ vrouwen die zich alleen en angstig voelen in een cultuur die hen aan hun lot overlaat. En het is pijnlijk als de Amerikaanse kerkleider Anna Morgan vertelt over hoe vrouwen zich steeds vaker buitenstaander voelen in de kerk. Worden jonge vrouwen in de 'surprising rebirth' inderdaad achtergelaten?

Ik ben benieuwd: is dit herkenbaar in jouw kerk? Wat hebben jonge vrouwen volgens jou nodig? Of zorgt deze nadruk op 'mannelijk' en 'vrouwelijk' juist voor onnodige tegenstellingen en nieuwe polarisatie?

→ Are GenZ Women Ready to Believe? Podcast Surprising Rebirth of Belief in God

Tip 4: Terug in de spotlight: apologetiek

Op zaterdag 27 september vindt het eerste Apologie Congres plaats. Mooi! Belangrijk! Het thema is: "Woorden Vinden: Zinvol Spreken over Geloven in deze Tijd". Gearriveerde namen vormen de sprekerspool, zoals Paul Visser, Rik Peels, Emanuel Rutten en Maaike Harmsen. Ben Tiggelaar is de dagvoorzitter. Ook de adviesraad bestaat uit door de wol geverfde christenen. Een paar kritische puntjes hebben we wel. Ten eerste: waar zijn de jongeren? Waar zijn de TikTokkers, Instagrammers en Snapchatters? Daar gebeuren prachtige dingen op het gebied van evangelisatie en er worden driftig argumenten uitgewisseld over de relevantie van het christelijk geloof. En ten tweede: weer een nieuw clubje? Zou dit initiatief bijvoorbeeld niet op zo’n manier onder de PKN (geen kritiek op PKN hoor) kunnen vallen dat deze nieuwe beweging de landelijke kerk versterkt, maar met de mogelijkheid om deze beweging autonoom te ontwikkelen?

→ Website Apologie Congres op 27 september

Tip 5: Hoe maak je verschil in deze wereld als christenen?

Daan: wat ik een beetje aan het verkennen ben, is of je met andere christenen een soort gelofte kunt afleggen dat je op een bepaalde manier in het leven wilt staan. Ik kom daarop via de Orde van de Mosterdzaad (The Order of the Mustard Seed), waarvan de Engelse voorganger en gebedspionier Pete Greig een van de initiators is. Dat idee is niet nieuw, maar komt uit de 18e eeuw, van Nikolaus Ludwig Graaf von Zinzendorf, de man achter de piëtistische ‘Hernhutters’. De hedendaagse beweging van o.a. Pete Greig is verbonden aan de 24/7 Prayer Movement. Ik ben aan het onderzoeken of jezelf gemeenschappelijk committeren aan de waarden van het leven met Jezus en het verspreiden van diens evangelie iets is dat nodig is in een tijd waarin ontwikkelingen zoals AI steeds intenser ons leven zullen binnendringen. Interessant om eens de website te bekijken en (via daar) een podcast te beluisteren:

→ Website Order of the Mustard Seed (OMS)

Dat waren ze, onze vijf tips van deze week.

We horen heel graag wat JIJ ziet gebeuren dat wij niet over het hoofd mogen zien. Laat het ons weten!

Tot de volgende!

Nelleke, Henk Jan en Daan