Het evangelie van het algoritme
Ook christenen scrollen (veel) door sociale media. We zijn het gewend, maar wat een intense ervaring is dit! Scroll deze week met ons mee door zes categorieën uit een christelijke Instagram-feed.
Ergens in de ochtend doe ik (Daan) het wel een keer: scrollen door mijn social media-feeds. Het duurt een paar minuten, soms wat langer. Ik zit op Instagram en LinkedIn. Ik vind er inspiratie, verbinding en ideeën. Tenminste, dat houd ik mezelf voor. In onze wekelijkse Verspieders-meeting hadden we het erover wat een vreemd en intens ritueel dit eigenlijk is. Ook als je algoritme gevuld is met christelijke content. Het is intens omdat je continu allerlei ideeën naar je hoofd geslingerd krijgt, elke paar seconden weer één. Van de oorlog in Gaza tot refo’s die twijfelen of ze hoedjes moeten dragen en van inspirerende wijsheid tot ‘prosperity-preachers’ die grote claims doen.
En dan ook nog dingen van vrienden en bekenden tussendoor.
Je hoofd is even een flipperkast.
Hoe moet ik me hiertoe verhouden?
Jij doet leuke dingen! Ik niet!
Dit is prachtig.
Wow, wat erg!
Hé, misschien hebben ze toch een punt.
En tussen deze emoties zitten misschien 30 seconden. Eigenlijk, en je beseft het nauwelijks, geeft dat veel onrust. Een feature van Instagram is dat je vanuit een Insta-reel verder kunt swipen en dat het algoritme dingen aanreikt die ook boeiend voor je zouden kunnen zijn. Alles om je binnen het platform te houden. Oh ja, en tussendoor verschijnen allerlei commerciële boodschappen. Hieronder een schermopname om een indruk te krijgen:
Een andere christen heeft weer een totaal andere tijdlijn en het algoritme reikt andere dingen aan. Ze zeggen weleens: Toon me je feed, en ik zal zeggen wie jij wordt.
Leuk idee voor tijdens de kerstborrel:
vergelijk algoritmes.Nelleke: De Britse acteur en activist Jameela Jamil wisselde voor zes maanden van algoritme met een vriendin die een totaal andere mening had over het conflict in het Midden Oosten. Gewoon door elkaar de content te sturen die zij zelf in hun feed kregen. Het leverde meer begrip op voor de ander. Want het is best logisch dat je anders gaat denken als je totaal andere informatie voorgeschoteld krijgt. Zes maanden switchen is misschien wat lang, maar gewoon een tijdje open en nieuwsgierig meekijken in de feed van een ander kan natuurlijk wel. Gewoon, om je kerkgenoot, tiener, moeder of collega beter te begrijpen. Wel met toestemming natuurlijk, niet stiekem meeloeren :-)
Wat voor content komt een christen op Instagram nou zoal tegen? We hebben zes categorieën gemaakt en daar steeds één voorbeeld bij gezocht. Het laat iets zien van wat ons denken beïnvloedt.
1. De Autopreekstoel
Daan: ik volg allerlei gelovige mensen op Instagram. Ook als ik ze niet persoonlijk ken. Ik ben benieuwd hoe ze getuigen, wat ze te zeggen hebben. Wat ze meemaken als christenen. Vooral mensen die tot geloof zijn gekomen zijn boeiend.
Zo volg ik Maud Berkx, iemand die de wereld van new age achter zich heeft gelaten en tot geloof is gekomen. Dit zegt de website Revive: “Ze was een expert in hypnose, kwantumfysica en het her-programmeren van neurologische patronen in het brein”.
Het gaat hier niet per se om haar. Zij staat voor content die inhoudelijk is. Korte preekjes met een persoonlijke invalshoek. Opeens betrapte ik me erop dat ik hier een paar minuten naar zat te kijken. Het interessante is trouwens dat veel influencers vanuit auto’s opnemen. Dat zal te maken hebben met goede akoestiek, maar het heeft ook iets informeels.
2. De commerciële zegen
Nelleke: Even scrollen en je ontdekt dat bij christen-zijn blijkbaar ook bepaalde spullen horen. Dat is natuurlijk niet nieuw. Je had vroeger het gezegde dat je een christen kon herkennen aan zijn gelaat, gepraat en gewaad. Ook aan je kleding en je koopgedrag kon je zien bij welke zuil je hoorde. Maar onze tijd gaat verder. Heel boeiend hoe Katie Vlaardingerbroek in de Ongelooflijke Podcast aantoont hoe we in onze cultuur geloven dat je identiteit door zelfexpressie tot volle bloei komt. Zelfexpressie door het kopen van de juiste spullen. Wat heeft wat je consumeert te maken met je christelijke identiteit?
Yavanna van Een Hemels Huis noemde het promoten van een kledingmerk een vorm van zegenen.
UPDATE: na een goed gesprek over intenties, christen zijn op social media en over kritiek heeft Yavanna haar post aangepast en ik hierbij de mijne. Bedankt @Eenhemelshuis voor het leggen van contact en voor je eerlijke verhaal. Belangrijk om elkaar te blijven aanscherpen.
3. De grappige
Daan: Christelijk geloof en humor. Het is geen vanzelfsprekende combinatie. Dit terwijl humor en zelfspot voor zoveel relativering kunnen zorgen. Op Instagram is naast veel pulp, ook veel leuks te vinden. John Crist is een goeie. Humor zorgt voor weer wat relativering in je timeline, na de preek en het commerciële. Hieronder een video van John als moralistische christelijke kerstboomverkoper:
“Als ik een kerstboom bovenop een BMW moet laden, tja, dan weet je: hun schatten zijn niet in de hemel”
4. Huh?
Maar het blijft niet grappig. In een volgende video komt Tom de Wal langs. Hij gooit er direct een heel stevig statement in: HET IS NIET GODS WIL DAT JE IN ARMOEDE LEEFT.
Hij pakt zijn Bijbel erbij die op allerlei manier onderstreept is. Echt een expert, zo lijkt het. En dan de uitleg. God wil materiële welvaart voor. Als je maar gelooft…
Het is best pittig om dit te plaatsen als je dit theologisch niet goed kunt onderscheiden. Dat het IK centraal staat, bijvoorbeeld. En dat je moet geven (aan je kerk), om materieel te ontvangen van God. Ja, bij God, de hemelse bankier. Zelfs als je aanvoelt dat het wringt, is dit idee wel weer even in je hoofd geplant. Zou hij misschien een punt hebben?
5. Strijd en polemiek
Henk-Jan: Ik kreeg afgelopen week allerlei appjes van mensen die zich zorgen maakten over de online strijd tussen influencers Isa Kriens en Tessa van Olst over het werk van de Geest in de gemeente. Het ND schreef er al uitgebreid over deze week, maar de gemiddelde Instagram-volger leest dat vaak niet.
Wat doet het als je eerst dit filmpje ziet van Isa en daarna deze van Tessa… Verwarrend allemaal. Misschien ook wel nodig soms? Of moeten we op deze manier niet met elkaar omgaan online? Ik ben er nog niet over uit.
6. Inspiratie op grote schaal…
Henk-Jan: Ik ben mede-oprichter en directeur van de Move Community. Onze video’s werden afgelopen maand 1.3 miljoen keer bekeken, alleen al op Instagram. Daarmee zijn we ongemerkt een van de grootste evangelisatiebewegingen onder jonge mensen geworden in Nederland, want het algoritme pusht onze content naar allerlei hoeken.
Het geheim? Inspiratie en een duidelijke focus op geloof. Het is persoonlijk, een beetje vreemd en diep gelovig zonder prekerig te zijn. Ons belangrijkste format: Like a Movers. Korte getuigenissen zoals deze over een jonge vrouw die tot geloof kwam door… mosterd. Vroeger had ik het weggewuifd als te vreemd om te geloven, maar we komen elke week dit soort verhalen tegen. Het bemoedigd mij en met mij honderdduizenden anderen om te zien dat God zo verrassend beweegt in het leven van mensen. Kijk ook eens naar de reacties zou ik zeggen.
Inspiratie van de bovenste plank.
Uitgescrolld?
Leg je telefoon weg. Staar in de verte. Of neem een ijsbad om de vijand te verjagen.
Waarom voelen we ons gestresst en #drukdrukdruk? Misschien is dit een reden.
Tot de volgende week!