Hoe deze barbier jongemannen naar de kerk leidt

Veel jongemannen zoeken naar doel en betekenis. Voordat ze in de krochten van ‘de manosphere’ belanden, brengt deze barbier Marco hen naar de kerk.

Een vriend van mij (Daan) vertelde dat hij bij een barbier bij ons in de buurt was geweest die - via zijn barbershop - jonge mannen introduceert in het katholieke geloof en hen uitnodigt om mee te gaan mis en aan te sluiten bij een community.

Daar moet ik meer van weten, dacht ik.

Met een dubbele agenda ging ik naar zijn shop: het haar van mijn zoontje laten knippen en ontdekken wie hij is en wat hij doet op het gebied van geloof en kerk.

Het werd een fascinerende ontmoeting.

Ik had ook op andere manieren al gehoord dat in de lokale Rooms-Katholieke kerk tientallen jongemannen instromen. In barbier Marco* ontmoette ik de man die daar een belangrijke rol in speelt.

Marco is begin dertig en heeft een eigen barbershop. Na een periode van zoeken, lezen en vergelijken is hij zo’n twee jaar geleden gedoopt in de Rooms-Katholieke Kerk. Samen met zijn verloofde.

Hij blijkt een soort eersteling te zijn geweest van een nieuwe instroom in die gemeenschap. Marco en zijn barbershop vormen een spilfunctie. Ik merkte het al toen ik zat te wachten en Marco nog met de voorgaande klant bezig was, een jonge man die een typisch barbierkapsel aangemeten kreeg (strak opgeschoren). Ik ving een flart op van hun gesprek. Dat ging over de kerk en het geloof.

Toen kwamen wij aan de praat. Hij vertelde hoe hij jonge mannen erbij trekt en hoe hen stimuleert om te komen en zich te laten uitdagen door de christelijke kijk op de wereld en door de liturgie van de kerk. En over houvast en betekenis vinden. Veel kerels, vertelde hij, weten niet goed waarvoor ze leven en wat het betekent om man te zijn. Soms geven die jongens aan dat ze wel mee willen, maar als hij dan op zondagochtend bij hun huis staat, zijn ze nog diep in slaap. Dan appt hij meteen: “no worries”. Om te vervolgen richting mij: “Wat er ook gebeurt, ik houd altijd de deur voor hen open”. Marco is echt een evangelist, merkte ik. Veel zenden, weinig wedervragen. Vooral veel enthousiasme over Christus en de kerk.

In zijn shop staat boven op de spiegel een crucifix. Aan zijn nek hangt een kruis. “Ik dring het gesprek over geloof niet op, maar mensen beginnen er zelf over door die religieuze tekens”.

Marco is een conservatieve man. Zijn ‘hero’ is/was Charlie Kirk. Het katholicisme biedt daarin iets. Intellectueel stevig, esthetische en doordachte rituelen, een traditie met oude wortels. Het sluit aan bij het verlangen van (bepaalde!) jongemannen, die dit op een totaal andere, meer toxische manier vinden in de manosphere, het gesprek van de dag.

Ik leerde een aantal dingen uit het gesprek met Marco:

Onwaardig om naar de kerk te gaan

Een van de grootste inzichten uit het gesprek was dat Marco vertelde dat veel mannen zich niet waardig genoeg vinden om naar de kerk te gaan. Die drempel is erg hoog. Dat heeft er vooral mee te maken dat iedereen in de kerk z’n leven zo goed op orde lijkt te hebben. Ze denken: kijk mij, met alles wat ik doe. Porno, seks, drugs, donkere gedachten. Ik moet op z’n minst aan een bepaalde norm voldoen qua levensstijl om daar naar binnen te mogen, is de gedachte.

“Hierin speel ik een belangrijke rol”, zegt Marco. “Ik wijs die jongens erop dat ze welkom zijn juist omdat ze onwaardig zijn, omdat ze het zelf niet kunnen brengen. Ik kan dat ook niet. Het is die genade dat we juist met al ons tekort bij Jezus mogen komen die ons rechtvaardigt (Ja, hij gebruikte het woord rechtvaardigen.)”

Het belang van rolmodellen (die altijd de deur openhouden)

Je ziet in mijn leven hoe het evangelie werkt, zegt Marco tegen gasten die hij tegenkomt. Marco, die allerlei niet-christelijke dingen heeft gedaan in zijn leven en eruitziet als een getatoeëerde viking, is juist daarin een enorm rolmodel. Hij kan laten zien: kijk, het evangelie kan je echt veranderen. Om die reden is hij ook misdienaar. Het communiceert dat de plek op het altaar niet alleen is voor grijze mensen, maar ook voor jou.

Op deze manier zijn er ook online christelijke rolmodellen/gidsen. Het belang ervan is groot, denk ik. Al is het natuurlijk niet helemaal te voorspellen op wie iemand aanhaakt. Twee voorbeelden zijn Noor van de Weijden die een podcastaflevering maakte over seks voor het huwelijk en Maud Berkx.

Waarom kerkgeschiedenis belangrijk is

Voor mijn scriptie interviewde ik afgelopen week twee jongemannen die tot geloof zijn gekomen en bij de kerk. Wat daarin een grote rol speelde was ChatGPT. De zoektocht naar kennis is iets waar veel mannen wel naar toe neigen, denk ik. Die twee mannen die ik sprak vergeleken alles met elkaar (zoals Islam en christendom) en wisten van alles te vertellen over concillies. Ze zijn gestart om te zoeken vanuit de vraag ‘wie ben ik?’. ‘Ik mis een kader om mee te leven, een groter verhaal. Waar hoor ik bij?’ Een vermoeiende zoektocht.

Juist de zoektocht naar de kerkgeschiedenis blijkt een grote factor waarom jonge mensen geïnteresseerd raken. Het besef dat elke zondag een 1700 jaar oude geloofsbelijdenis wordt opgezegd of gezongen, raakt aan een diep verlangen naar ‘ancient’ wisdom, een verlangen naar het herontdekken van onze eigen wortels in wereld die radicaal ontworteld. Gavin Ortlund is een reformed christen, podcaster en YouTuber. Een interessante stem om te volgen. Vorige week maakte hij een aflevering (van ongeveer 20 minuten) over de observatie dat GenZ kerkgeschiedenis waardeert, ook in de liturgische uitdrukking daarvan. Bekijk hier de aflevering van Truth Unites:

Daag ons uit!

Geef ons waarheid! Dat hoeft niet gemakkelijk en harmonieus te zijn. Dat ziet Jack voor zijn ogen gebeuren. Die jongemannen willen onderwijs over wat het betekent om een verantwoordelijke man te zijn in een huwelijk, integer te leven op je werk of je lichaam zien als een tempel van de Heilige Geest waarmee je Jezus’ opdracht en liefde belichaamt.

Gemeenschap, kennis en blijvende vorming

Marco vertelt dat het gemeenschapsleven in de katholieke kerk de afgelopen decennia flink onder druk heeft gestaan. Nu moeten ze opnieuw gaan bouwen aan de gemeenschap. Elke twee weken komen ze bij elkaar om te eten en praten over het geloof. Op zondag zitten ze allemaal bij elkaar in de kerk. Zo’n groep maakt het laagdrempeliger om anderen uit te nodigen. Marco is een stoere man, maar ook vol met kennis over bijvoorbeeld de katholieke gebruiken catechismus. Daarin leidt hij anderen ook naar een meer christelijk idee van bijvoorbeeld het huwelijk. Sommige mannen komen binnen met niet-christelijke conservatieve ideeën, niet in de laatste plaats over relaties. Hij gaat dan met hen in gesprek in de loop van de tijd.

“Als mensen tot geloof zijn gekomen, begint daarna het echte werk pas om christen te worden in denken en doen”, zegt Marco, wijzend op het belang van vorming.

Interessant is trouwens dat er op dit soort plekken een ‘overschot’ aan katholieke mannen ontstaat. Er zijn namelijk veel minder toetredende single christelijke vrouwen. Ik denk dat in andere delen van de kerk dit andersom geldt. Laatst organiseerde Life Rules van de EO een datingavond die erg populair bleek. Er gingen hallelujahs op toen zich ook mannen aanmelden.

De kerk als stabiele plek in een wankele wereld

Een thema dat we als Verspieders vaak tegenkomen is - zeker voor GenZ - het verlangen een plek van stabiliteit in een chaotische wereld. Ik hoor dat zelfs terug van mensen die (nu nog) naar evangelische kerken gaan of hun kinderen. Zij verlangen meer naar liturgie, rust en het vasthouden van een lijn, ondanks de grillen van de tijd. Dit gaat samen met een alertheid van wat nep, niet-authentiek en onpersoonlijk is. Dit betekent niet dat iedereen katholiek hoeft te zijn, maar wel een verbondenheid met de lange traditie van de kerk, of dat nu in baptistische, protestantse of katholieke vorm is.

Jon Rush is een evangelicaal content creator en Bijbelleraar. Hij deelt over dit verlangen in de onderstaande video:

Mijn conclusie: de missionaire voorspoed van deze katholieke kerk heeft te maken met een dosis geluk én strategie. Marco is de juiste man om jongemannen, via zijn kapperszaak, tot de kerk en een nieuwe gemeenschap te leiden. De strategie zit erin dat het veel uitmaakt wie voor een groep staat. Is deze persoon geloofwaardig? En kan dit strategisch gestimuleerd en ondersteund worden door de kerk?

Wat betreft de barbershop moest ik denken aan een quote van Henri Nouwen: gastvrijheid betekent in de eerste plaats het creëren van vrije ruimte waar de vreemdeling kan binnenkomen en een vriend kan worden in plaats van een vijand. Gastvrijheid is er niet om mensen te veranderen, maar om hen ruimte te bieden waar verandering kan plaatsvinden.

Dat was um.

Een gezegende Goede Week!

Nelleke, Henk-Jan en Daan

* Deze barbier bestaat echt, maar vanwege zijn privacy heb ik hem een andere naam gegeven.