Van David de Vos tot de Christelijke Apologeet, wie bepaalt wat waar is?
De Verspieders zijn net als half christelijk Nederland wat in de war. David de Vos beroept zich op de Bijbel. Chris Verhagen, de Christelijke Apologeet ook, maar krijgt van Professor Peels ongelijk...
Het overviel ons toch even deze week: het nieuws dat evangelist David de Vos zijn oude evangelische wereld definitief de wacht aanzegde en op zijn motor vertrok naar meer inclusieve horizonten. Meer dan ooit zien we mensen publiekelijk hun geloofsreis delen, waarin ze soms in het tijdbestek van maanden of jaren dwars door het christelijke landschap bewegen of in het geheel vertrekken.
Het verdeelt de kerk in twee groepen: die van de zeerstelligen en die van de minderstelligen. David de Vos rekenen we nog steeds tot de eerste groep. Met dezelfde stelligheid waarmee hij de redding door Jezus verkondigde, timmert hij nu nieuwe stellingen op de kerkdeuren.
Het riep bij ons de vraag op wie of wat je nu autoriteit geeft om tot zulke waarheidsclaims te komen? Sola fide, Sola scriptura of toch de autoriteit van de kerk en traditie? Of is het een eigen authentieke reis waarin je wel een beroep doet op een hogere autoriteit, maar stiekem zelf bepaalt wat waar, goed en schoon is?
En we realiseerden ons maar weer eens: er is een verschil tussen gelijk hebben en gelijk krijgen. Meer dan ooit lijken gewone christenen hun oor te neigen naar de groep zeerstelligen die online hun onbetwijfelde waarheden met een aplomb poneren waar een gemiddelde prediker u tegen zegt.
Tip 1: Hoe weerspreek je influencers?
Daan: Chris Verhagen noemt zichzelf de Christelijke Apologeet. Hij heeft een YouTube-kanaal met bijna 22000 volgens waar hij video’s opneemt die goed bekeken worden en waarin hij zich verhoudt tot specifieke culturele en theologische opvattingen. Hij heeft een ernstige toon en hij behoort tot een calvinistische kerkstroming. Recent heeft hij een video gemaakt getiteld ‘Wat de Bijbel zegt over asielmigratie’ (leerzaam om ook de reacties te lezen). Daarin slaat hij behoorlijk rechtsaf. Jan de Beer, een geëngageerd christen, irriteerde zich hieraan. Hij benaderde emeritus hoogleraar Oude Testament van de TUA Eric Peels om hierop te reageren. Die schreef scherpe feedback over een ‘buiksprekende Bijbel’. Dat werd geplaatst in het Reformatorisch Dagblad.
Martijn van Leerdam, predikant van de Rotterdamse Pauluskerk, reageerde met een belangrijk punt. Kun je de door Christelijke Apologeet bereikte jongeren nog bereiken via een artikel in het RD?
Inhoudelijk een sterke repliek. Maar je kunt slechte informatie die via de nieuwe media wordt verspreid niet bestrijden via de oude media. Anders gezegd: refojongeren die hun informatie uit hun sociale mediabubbel halen, lezen geen opiniestukken in het Reformatorisch Dagblad. Ik vrees dat de kerk meer sociale media pioniers, en minder traditionele opiniestukken nodig heeft.
Tip 2: Influencers als pastoraal werkers
Henk-Jan: Martijn van Leerdam heeft gelijk. Wie dat ook doorheeft is Elisabeth Oldfield, een vaste inspiratiebron van ons. De Britse podcaster had recent een prachtig gesprek met Jade Bowler, een Britse content creator op YouTube. Een influencer dus, maar waar dat woord in sommige kringen in (christelijk) Nederland een beetje verdacht is, werd hier een eerlijk gesprek gevoerd waarbij de schoonheid en impact van dat vak aan bod kwam, evenals de prijs die content creators betalen.
Bowler deelde over de grote impact die ze heeft op haar volgers en alle reacties die dat oproept. Ze heeft een significante pastorale taak. Dat moet ze vrijwel alleen verteren. Ze heeft niet de kaders en ondersteuning en feedback die dominees, wetenschappers, zendelingen, schrijvers (zeg maar de ouderwetse influencers) wel hadden. Het ging me aan het hart. Gelukkig zijn we hier in Nederland bezig om daar langzaam een beetje verandering in te brengen.
-> luister hier de aflevering van de podcast
Tip 3: GenZ - van fragmentatie naar gedeelde wortels
Nelleke: Donderdag werd Nathan Troost-van Diggelen, samen met Rozamaryn Orsel, verkozen tot jonge theoloog der Nederlanden. Hij wil via animatievideo’s autoriteiten uit de kerkgeschiedenis tot leven brengen. Ik vind dat mooi. In een tijd waar authenticiteit fungeert als autoriteit en waar je bubbel bepaalt aan wie je die autoriteit toekent, gewoon weer terug naar de oude verhalen.
De Ipsos-Almanac 2025 laat zien hoe gefragmenteerd GenZ is. Deze social-media-natives leven in een eigen digitale omgeving die de verschillen binnen hun generatie juist versterkt en dan met name tussen jongens en meiden. We schreven hier al eerder over. Extra belangrijk dus om jongvolwassenen in kerken stevige wortels te geven en hen toe te rusten om hun eigen bubbel te bevragen en te overstijgen.
→ Bekijk hier het filmpje van Nathan Troost-van Diggelen
Tip 4: Bijzondere interviews over abortus
Henk-Jan: Ik was betrokken bij de campagne rond de Week van het Leven en sprak met vier vrouwen die allemaal op latere leeftijd tot geloof kwamen. Drie van hen lieten een abortus plegen voor ze christen werden. Voor het eerst deelden ze hun verhaal. Cruciaal punt in al hun levens is de erkenning dat ze sinds hun bekering de autoriteit in hun leven verlegd hebben. Niet langer ‘bepaal je zelf je leven’ en je eigen beoordelingskader ‘is niet langer het eindstation’. Het inspireerde me om weer eens kritisch naar mijn eigen hartsgesteldheid te kijken.
En ze zijn alle vier bloedeerlijk in de interviews, maar spreken met mededogen en respect over mensen die anders over abortus denken. Ze weten maar al te goed hoe ze ooit zelf in het leven stonden. Wat mij betreft is dit de manier waarop we het debat over abortus horen te voeren.
Tip 5: De buiksprekende Bijbel
“Ja, maar hij beroept zich echt op de Bijbel.” Ik hoor het mensen zeggen – in dit geval over David de Vos. Ik heb inmiddels het nodige gelezen en geluisterd over zijn nieuwe boek, zijn overtuiging dat alle mensen kinderen van God zijn en zijn besluit om te stoppen met ‘zieltjes winnen’. Volgens eigen zeggen kan hij daar heel wat Bijbelteksten bij aanvoeren. Maar als ik dat zo hoor, gaan bij mij alle alarmbellen af. Hier spreekt iemand die theologisch en in relatie tot de traditie behoorlijk op drift is geraakt.
Hij zegt dat hij zich er echt in heeft verdiept, maar komt dan met het verhaal dat de Bijbel door allerlei machthebbers in elkaar is gezet. Want waarom zijn het boek Henoch en het evangelie van Thomas eruit gehaald? Het klinkt allemaal nogal mager. Zo gebruikt hij bijvoorbeeld Efeziërs 4:6: één God en Vader van allen, die boven allen, door allen en in allen is. Op het eerste gezicht lijkt daar inderdaad te staan dat God de Vader is van álle mensen. Maar hij negeert daarbij de directe context, waarin juist wordt beschreven hóé we kinderen van God worden: de mens wordt geroepen door de initiatiefnemende, verkiezende God (uw roeping, vers 4). We worden - in de theologie van Paulus - gerechtvaardigd op grond van geloof (één geloof, vers 5) en door de doop verbonden met Christus en zo met God (één doop, vers 5). Met een zweem van Bijbelse expertise en een authentiek klinkend verhaal kom je blijkbaar een heel eind.
→ David de Vos in gesprek met Miranda Holland
Enfin, dat was de opbrengst aan reuzen en druiventrossen van onze week weer. Misschien nog een klein druiventrosje. De foto is niet geweldig, maar hier nog even een speciale vermelding voor de kinderen die meededen aan de essaywedstrijd van de Nacht van de Theologie. Je ziet een hemel van lego, gemaakt door kinderen uit Hilversum. Jezus, zittend op de troon. Aan zijn voeten een tafel waaraan iedereen welkom is. Of je nu groen haar hebt of maar één arm. Da’s pas inspirerend. Wij gaan lekker aan de lego dit weekend.
Wij zijn De Verspieders. Toekomstverkenners naar hoe geloof en kerk zich op nieuwe, onverwachte manieren een weg banen door de tijd. Ondanks de druk op instituties en afnemende statistieken zien we hoe het geloof in Jezus Christus voortleeft. We laten ons inspireren over kerkmuren, landsgrenzen en on- en offline heen, terwijl we onze eigen ervaringen en traditie meenemen in onze duiding.