#14 Vijf GELOOFWAARDIGE tips
Giftige mannelijkheid vs radicaal feminisme, een podcastdocumentaire over de ongekende groei van de Nieuwe Kerk Utrecht, twee CDA'er die volgelingen verzamelen en Nieuwsuur maakt er een potje van...
Geloofwaardigheid. Wat een prachtig woord eigenlijk. Je kunt het een beetje in de negatieve zin gebruiken. Zo van: ja, we geven dit voordeel van de twijfel. Maar het is eigenlijk veel meer dan dat. Bedrijfstheoloog (ja, ze bestaan) Ruben Beijl maakte mij hiervan bewust in een ontmoeting die ik (Daan) met hem had. Geloofwaardigheid gaat over leer en leven die met elkaar overeenstemmen. Het gaat zeggen wat waar is, ook al is dat ongemakkelijk en in je eigen nadeel. Het gaat over waarmaken wat je belooft en over consequent zijn in het uitleven van je waarden. Het belang van dit woord merkte ik ook afgelopen week. Ik ben begonnen als catecheet in mijn kerkelijke dorpsgemeente. Echt heel leuk om te doen. Daar bleek weer wat ik al wist: voor tieners zijn geloofwaardige stemmen belangrijker dan ooit. Wat je hier ons aan probeert te leren, hoe leef je dat dan zelf uit? Wat doe jij ermee dan?
In een week waarin De Verspieders hun netwerktentakels weer optimaal benut hebben, de eerste aflevering van het vierde seizoen van De Leerlingen verschenen is over de doop, predikanten puzzelen om een goede toon te vinden op Israëlzondag, waarin de Dienstenorganisatie van de PKN op stelten stond n.a.v. een ND-publicatie over vermeende onveiligheid en waarin de Grote Opname (een grote TikTok-hype) toch niet gebeurde (tenminste, wij zijn er nog) sturen we weer vijf kakelverse tips om het weekend mee in te gaan:
Tip 1: Geloof als derde weg tussen giftige mannelijkheid en radicaal feminisme
Nelleke: Een paar weken geleden stelde ik hier de vraag of naar de kerk gaan een mannending wordt. In veel Westerse landen zijn GenZ mannen, voor het eerst in moderne geschiedenis, religieuzer dan hun vrouwelijke leeftijdgenoten. Waarom spreekt het christelijk geloof en de kerk deze jonge mannen eigenlijk aan? Onderzoekers van de University of Eastern Finland stelde die vraag aan GenZ-mannen die geïnteresseerd zijn in religie. Het uiteindelijke onderzoek is nog niet gepubliceerd, maar ik kreeg alvast een sneakpreview via mijn KiemPlaats-collega Corina Nagel, vanaf een conferentie over ‘congregational education’ in Finland. Een van de conclusies is dat het christelijk geloof aantrekkelijk is voor jonge mannen, omdat het zowel een helder tegencultureel geluid biedt als veilig en zorgzaam is.
Christelijk geloof is stabiel en flexibel; intellectueel en experimentvol; gemeenschappelijk en persoonlijk. Het biedt volgens deze jongemannen een ‘derde weg’ tussen de toxische mannelijkheid van Andrew Tate en het wegwuiven van mannelijkheid door radicaal feminisme. De presentatie sloot af met een aantal vragen aan onderwijs in de kerk, die ik graag deel. Is de catechese, Alpha Youth, Bijbelkring in onze kerken een veilige, uitdagende, geloofwaardige plek voor jonge mannen?
Tip 2 - Podcastdocumentaire over de ongekende groei van de Nieuwe Kerk
Henk-Jan: Een van de leukste dingen die ik mocht doen het afgelopen half jaar is het maken van de tweedelige podcastdocumentaire ‘Volle Balkons’. Daarin neem ik in een persoonlijke reis de luisteraar mee in het verhaal van de ongekende groei van mijn kerk: de Nieuwe Kerk in Utrecht (PKN).
Bijzonder want 35 jaar geleden was de kerk op sterven na dood. Een handjevol ouderen kwam nog bij elkaar, maar het idee dat de balkons van de kerk ooit weer vol zouden zitten was ridicuul. Toch werd er voor gebeden en de balkons werden zelfs vast schoongemaakt.
En zie nu. De balkons zitten zo vol dat de Nieuwe Kerk nu een derde locatie gaat openen in de stad. Hoe kwamen die balkons vol? Waarom deze wel en anderen niet? En nu de kerk blijft groeien, hoe doe je dat dan eigenlijk goed? Want groei komt ook met groeipijn, weet ik inmiddels.
Het is een bijzonder project geworden waarin we spraken met de oude domineesvrouw Margreet Bouw, huidige dominee Dirk de Bree, met kartrekkers van het eerste uur en met nieuwe leden die net tot bekering zijn gekomen.
Waarom we dit delen? Nou, omdat we willen laten zien hoe God werkt, soms onverwacht, maar ook omdat we verwachten dat de komende jaren nog veel meer mensen op zoek zullen gaan naar een plek in de kerk. Een kerk (in bredere zin) die ontdekt hoe je goed kunt groeien, die trouw achter Christus aangaat en die verbinding maakt met mensen van nu, kunnen we heel goed gebruiken.
Tip 3: De Club van Postgroei
Henk Jan: Econoom Paul Schenderling heeft weer een boek uit. De mediastorm die volgde deze week mag niet langer verbazen, want als Paul (en zijn partner in crime Matthias Olthaar) iets de wereld in slingeren, let iedereen op inmiddels.Ik was op de vooravond van de lancering bij een event in Utrecht waar de Club van Postgroei werd gelanceerd. Nu wil ik Paul (de eerste CDA’er die we beloofden te bespreken) geen messiascomplex aanpraten maar het voelde alsof er een een groep volgelingen om hem heen stond.
Niet vreemd want Paul houdt keer op keer een urgent, begeesterd verhaal dat hij zelf uitleeft. Het is groot en klein tegelijk. Opletten dus: hier staat een man met een enorme missie. Hier wordt een beweging geboren om de strijd om de ziel van Europa maar ook van jou en mij. Economie was nog nooit zo leuk. Bij de club komen? Kost wel een paar honderd euro. Ik kauw er nog even op, maar nog een klein duwtje en I’m in. Denk ik.
Tip 4: Het CDA en de teruggekeerde geloofwaardigheid
Daan: Het woord messias is al even genoemd, maar dat die uitdrukking werd ook gebruikt in een interview van NRC Haagse Zaken met Henri Bontenbal. Bontenbal, de nieuwe messias? Het is een boeiend interview. Het laat vooral zien dat je een hele goede politieke filosofie kunt hebben, maar als er geen geloofwaardige vertegenwoordigers zijn, die het gedachtegoed kunnen actualiseren, dan is het iets dat hol is. Dit geldt natuurlijk ook voor kerken. Het maakt uit wie wat zegt. In een tijd van sociale media is dat belangrijker dan ooit. Denk bijvoorbeeld goed na over wie je catechese laat geven. Zou een bepaalde ouderling dit beter kunnen doen dan de dominee bijvoorbeeld? Ook voor (christelijke) media geldt dat. Denk niet te pragmatisch over wie boodschappen overbrengt. Het wie is minstens zo belangrijk als het wat.
Tip 5: Grondrechten moeten blijven schuren
Met hun onderzoek naar democratische waarden op reformatorische en Islamitische scholen maakte Nieuwsuur er een potje van (boeiend trouwens om de reacties onder hun Instagrambericht te lezen qua sentiment en argumentatie). Tenminste, dat was de reactie vanuit (reformatorisch) christelijke Nederland. Begrijpen we als samenleving zelf nog wel wat democratie betekent als we denken dat het onderwijzen van religieuze standpunten die anders zijn dan de ‘seculiere dominante levensbeschouwing’ (een term van Jan Martijn Abrahamse in een boeiende LinkedIn-post van hem) een bedreiging voor de rechtsstaat vormen?
De oorzaak van het probleem is dat de overheid het begrip ”waarden van de democratische rechtstaat” veel te beperkt uitlegt. Daarbinnen vallen nu de begrippen vrijheid, gelijkwaardigheid en verdraagzaamheid. Die worden als een leesregel over de Grondwet gelegd. Maar de klassieke grondrechten over godsdienst, vereniging en onderwijs maken voluit deel uit van diezelfde democratische rechtstaat. Grondrechten moeten blijven schuren, zo schreef het Reformatorisch Dagblad mooi in een hoofdredactioneel commentaar. Waarschijnlijk heb je al van alles over dit onderwerp gelezen, zo niet, lees dan in ieder geval deze beschouwing van Tjerk Bosscher:
Dat waren onze vijf tips.
Oh ja, toch nog twee kleine bonustips. Adam en Eva zaten laatst in een podcast. Adam: “Ik was lekker aan het tuinieren en nu ben ik opeens een schurk”. En een aflevering van NOS Stories over AI als therapeut: “ik wilde me gewoon gaan uitten”. Dat is goed. Toch?
Tot de volgende!
Beetje late to the party, maar mooi om dit terug te lezen (@Daan)! Geloofwaardigheid afpellen blijft een fascinerende en confronterende zoektocht. Het lijkt allemaal zo vanzelfsprekend, tot het erop aankomt