Wat staat er nog op het spel in de kerk en in ons geloof?
Mensen glijden bij bosjes weg van de kerk en het geloof. De Verspieders vroegen zich af: hoe noodzakelijk ervaren we het om in Jezus te geloven en naar de kerk te gaan?
Genadig Heer’, die al mijn zwakheid weet,
wil mij vergeven wat ik U misdeed;
verwerp mij niet, die op uw vrijspraak wacht,
maar troost mij met Uw woord: het is volbracht
(Gezang 358 LvdK, eerste couplet)
Laatst zongen we dit couplet in de kerk. De derde zin raakte me (Daan). Verwerp mij niet. Het duidt op een christelijk leven met een existentiële spanning dat het niet zomaar goed is tussen ons en God en dat het ook niet goed kan aflopen. Alleen Jezus Christus is daarin ons houvast. Ik voel dat echt zo. Het is een drijfveer (geen last of moetje) om steeds naar de kerk te gaan en mijn werk bij de EO te doen. Om me in te zetten om het evangelie voor iedereen te laten klinken.
Hoe liberaler kerken zijn, hoe minder doorleefd besef er lijkt te zijn van hoe nodig Jezus is voor het behoud van de ziel, althans, dat is mijn indruk. Toch geloof ik dat juist deze meer ‘bevindelijke’ geloofsbeleving van groot belang zal blijken te zijn voor het overleven en doorgeven van het geloof.
Ik zie prachtige initiatieven rond zingeving, aansprekende Bijbeluitleg en inspirerende bewegingen op het gebied van recht en gerechtigheid. Maar dat is niet genoeg wanneer de noodzaak van vertrouwen op Jezus niet werkelijk in ons leven is ingedaald. Nieuwe gelovigen hebben op dit punt vaak een belangrijk getuigenis voor de kerk.
Wat we, volgens mij, nodig hebben in de kerk is een nieuwe ernst (gecombineerd met blijdschap). Er zijn zoveel krachten in ons en om ons heen die ons genoegen willen laten nemen met de oppervlakte van het leven. Met het idee dat huisje boompje beestje het hoogste doel is. Met het idee dat Christus niks te zeggen heeft over je zorgen, over het leed in de wereld of over technologische ontwikkelingen als AI. Met het idee dat God iemand is die in zijn ‘liefde’ alles wel prima vindt wat we denken en doen. Kan die God ons ook verwerpen? Hebben we Zijn vrijspraak écht nodig?
Onze ziel staat op het spel in deze wereld. De mensenzoon is gekomen om te redden wat verloren is (Lucas 19). Aan ons de taak om daaraan mee te doen.
Een spannend onderwerp hierin is de visie op de hel. De gedachte rukt op dat de hel voor niemand eeuwig is. Mijn vraag is: wat doet dit zogenaamde universalisme met de noodzaak om het evangelie van redding te verkondigen? Verdwijnt de prikkel dan niet langzaam om dat te doen? Is redding dan vooral om hier en nu een ander soort leven te leiden?
Dat zijn overigens vragen waar we het o.a. over gaan hebben tijdens de eerste Dit is de Bijbel Live op woensdagavond 10 juni in de Grote Kerk in Hilversum. Arnold Huijgen (heeft dan net een nieuw boek uit over de hel), Stefan Paas en Almatine Leene gaan daarover in gesprek met elkaar en de bezoekers.
Tip 1: Je bent hard nodig!
Nelleke: Niet-meer-zo-pasbekeerde influencer Isa Kriens heeft een zwak voor refo’s. Eerder schreven we al over het succes van Jeu de Boulen met refo’s, waar pasbekeerden en refo’s een middag samen gingen, je raadt het al, jeu de boulen. Superleuk dus dat Bekende Refo’s Gerjanne van Lagen en Christine Stam Isa uitnodigden voor hun podcast.
Dit gesprek is echt een aanrader om terug te luisteren, ook als je geen refo of pasbekeerde bent (of zelfs als je met terechte pijn naar de refowereld kijkt). Isa vertelt over hoe bijzonder de ontmoetingen waren tussen deze gelovigen. Hoe bemoedigend voor beide groepen het is om als mensen met een heel andere achtergrond de liefde voor Jezus te delen. Ze legt uit waarom ze graag in de nabijheid van refo’s is: mensen van wie je ziet dat ze christelijk zijn, stralen zoveel rust, bescheidenheid en stabiliteit uit. Ze bemoedigt mensen die leven volgens de normen en waarden van Gods Koninkrijk. ‘Hebben jullie enig idee hoe hard jullie nodig zijn in de wereld?!’
Volgens mij hoef je geen refo te zijn om je hierdoor te laten bemoedigen en aanmoedigen om fier en bescheiden te getuigen van de hoop die in ons is.
→ Christine en Gerjanne weten het (ook niet), aflevering: Refo’s waar zijn jullie?
Tip 2: de ontmoeting met Jezus als godsbewijs
Henk-Jan: Ik vroeg aan theoloog Tom van Hoogstraten recent: wat is je belangrijkste bewijs voor het bestaan van God? Tom heeft met Veritas Academy een nieuw apologetisch platform opgericht om mensen te informeren over de vele goede argumenten voor het christelijk geloof in de tekstkritiek, archeologie, filosofie en wetenschapsgeschiedenis.
Het mag niet verbazen dat ik een rationeel antwoord op mijn vraag verwachtte, maar wat ik kreeg was zijn bekeringsverhaal op zijn 15e: een diepe, onverwachte ontmoeting met Jezus. Vervolgens is Tom 15 jaar bezig geweest om ook met zijn verstand God te leren liefhebben, maar het was de existentiële ervaring van de liefde van Jezus die ertoe hebben geleid dat alle kerkpijn en teleurstelling hem niet bij Christus en Zijn kerk konden wegkrijgen.
Tip 3: Het raadsel van de kerk
‘Ik weet eigenlijk niet meer of ik geloof. Het is niet dat ik een hekel aan de kerk of aan God heb, maar ik mis het gewoon niet.’
‘Elke dag van de week ga ik naar de kerk, behalve zaterdag. Niet omdat het moet hoor, Jezus is overal! Maar ik voel daar gewoon de Heilige Geest, ik wil daar zijn.’
Op een zonnig tuinfeest sprak ik (Nelleke) kort na elkaar twee vrouwen. Met de één gaf ik jarenlang catechese aan tieners. Ze is opgegroeid in de kerk, heeft belijdenis gedaan, was heel actief, maar sinds ze kinderen kreeg is het verwaterd. Eerst de kerkgang en toen het geloof. Of misschien wel andersom.
Een paar minuten later heb ik een totaal ander gesprek. Brenda is niet gelovig opgevoed, maar kwam via een buurtcafé op het spoor van Jezus. Ze deed belijdenis, werd gedoopt en weet zich een ander mens. Elke dag fietst ze naar de kerk om daar te bidden. Voor zichzelf en voor de toeristen die er rondlopen. Ze deelt het met iedereen die het maar wil horen: Jezus geeft je leven zin.
Hoe dan? Vraag ik aan God. Wat zegt dit over het evangelie, deze twee ervaringen?
Dit is het raadsel van kerk-zijn in deze tijd. Heen en weer bewegend tussen verwaterd geloof en stromen van levend water uit iemands binnenste.
De collegiale brieven die PKN scriba Kees van Ekris schrijft, helpen mij om een soort van mee te dansen in die beweging. Om flexibel én stevig te blijven geloven. In de laatste brief vertelt hij over vreugdevol gelovig blijven. We hebben mensen nodig die fier zijn op hun geloofstraditie, of de kerk nu relevant, marginaal, booming of bescheiden is. Ons vertrouwen is op God.
—> Je leest de brieven op de website van de PKN.
Tip 4: een appje van de dominee
Henk-Jan: Om bij het geloof te blijven is voor de meeste mensen geregelde kerkgang superbelangrijk, blijkt ook uit onderzoek. Maar om bij de kerk te blijven is het in mijn ervaring weer cruciaal dat je gezien wordt en dat je ruimte krijgt in een geloofscrisis.
Een paar jaar geleden zat mijn vrouw allesbehalve lekker in onze kerk, in die mate dat we besloten een tijd te gaan kerkhoppen. Dat voelde verrijkend, maar ook ontworteld. Na zo’n anderhalf jaar kregen we een appje van onze dominee (Dirk de Bree). Hij was door zijn contactenlijst gegaan in zijn telefoon en had gerealiseerd dat hij mijn vrouw al lange tijd niet gezien had. Hij kwam langs bij ons thuis voor een mooi gesprek, waarbij hij benadrukte dat het in een persoonlijke (geloofs)crisis vaak beter is om geen grote beslissingen te maken rond kerkgang en tijd en ruimte te nemen voor ons proces.
Inmiddels zitten we weer met veel plezier in de tweede locatie van onze kerk.
Tip 5: Wie of wat is God?
Daan: Ik las een confronterend stuk op LinkedIn van Vijko Top. Hij is PKN-predikant in Sneek en omliggende dorpen. Binnenkort gaat hij met pensioen, las ik. Misschien maar goed ook, want zijn kritiek is snoeihard op zijn deel van de kerk en hoe het eraan toegaat in zijn context.
“We weten niet meer wie of wat God is en we weten niet wat we met onszelf aan moeten.”
→ Lees hier een verhaal van teloorgang
Alle goeds en DV tot volgende week!
Nelleke, Henk-Jan en Daan